Küresel siyasetin Ukrayna ve Gazze dosyası dışındaki en sıcak başlıkları ABD-Çin rekabeti ile İran savaşı ve Husilerin Yemen'deki çatışmaları yeniden alevlendiren ilerleyişleri oluşturuyor. Bütün bu meseleler birbiriyle çok yakından ilgili. Hepsi de ABD'nin son küresel mimari arayışının yansımaları.
Kitabın ortasından konuşmak gerekirse Donald Trump ile atağa geçen ABD, reel tabloyu tersine çevirmeye başladı. ABD, Çin'in nüfuz sahalarını birer birer tekeline almaya başladı. Haliyle Venezuela özelinde Latin Amerika yeniden dizayn edildi. Grönland'da Trump istediğini aldı. Orta Asya ve Kafkasya'da etkisini artıran Trump yönetimi Rusya ve Çin arasındaki ilişkileri hedef alarak, ikili dengede Moskova'yı daha güçlü hale getiren adımlar attı.
Soğuk savaş sonrası dönemde Çin'e sunduğu mali ve teknolojik avantajları artık birer birer sonlandıran ABD, en büyük hamleyi Venezuela ve İran gibi Pekin'in ucuz enerji tedarik ettiği kanalları kapatarak yaptı. Hatta Rusya'ya yaptırım yönelimı alarak Çin'in Rusya'dan aldığı enerjinin vanasını dahi kapattı.
Dolayısıyla İran'a doğrudan saldırı her açıdan aynı zamanda Çin'e de bir müdahaledir. Bu hamleyle ABD, Çin'in İran üzerinden yıllardır milyar dolarlar harcayarak Körfez, Hint Okyanusu, Hazar, Kafkasya ve Orta Asya'da i nşa ettiği farklı bölgesel mimari projelerini yerle bir etti.
İran ve Çin'in Hürmüz kozu da ters tepti. İran'ın kapattığını aktardıği Umman hattından ABD donanma gemileri refakatinde günde 10 milyon varil petrol geçiyor. Suudi Arabistan ve BAE'nin Kızıldeniz'e yönlendirdiği 7 milyon varili de eklediğimizde Hürmüz'den geçen 20 milyon varilden sadece 3 milyonunun eksik olduğunu görürüz.
O eksik 3 milyon da ABD'nin engellediği İran'ın petrolü. Hürmüz'ün kapanması en çok Tahran ve Pekin'i etkiledi. ABD, İran'ın Pakistan üzerinden kamyonlarla ve Türkmenistan üzerinden vagonlarla Pekin'e gönderdiği petrol ihracatını da durdurdu. Sonuç olarak şu an Hürmüz Boğazı'na İran ve Çin'in herkesten daha çok ihtiyacı var.
Bu aşamada İran'ın Husiler üzerinden devreye soktuğu son Kızıldeniz hamlesi de ters tepmeye mahkûm. Hedef, Kızıldeniz üzerinden ihraç edilen 7 milyon varillik petrolün akışını aksatmak. Oysa aksama Çin'in enerji açığını daha da artırır. Üstelik Husiler on yıl önce de şu an ele geçirdikleri alanları zaptederek ilerlemişlerdi. Sonra geri çekildiler. Şimdi daha beteri olacak.
Gelişmenin arka planında kamuoyunun yakından takip ettiği bir süreç bulunuyor. Hatay Masası | Haberler editörleri, gelen bilgileri doğrulama süzgecinden geçirerek okura aktarıyor.
Habere konu olan aktörlerin açıklamaları geldikçe sayfa güncellenecek.
Öne çıkan başlıklar
- Küresel siyasetin Ukrayna ve Gazze dosyası dışındaki en sıcak başlıkları ABD-Çin rekabeti ile İran savaşı ve Husilerin Yemen'deki çatışmaları yeniden alevlendiren ilerleyişleri oluşturuyor. Bütün bu meseleler birbiriyle çok yakından ilgili. Hepsi de ABD'nin son küresel mimari arayışının yansımaları
- Kitabın ortasından konuşmak gerekirse Donald Trump ile atağa geçen ABD, reel tabloyu tersine çevirmeye başladı. ABD, Çin'in nüfuz sahalarını birer birer tekeline almaya başladı. Haliyle Venezuela özelinde Latin Amerika yeniden dizayn edildi. Grönland'da Trump istediğini aldı. Orta Asya ve Kafkasya'da etkisini artıran Trump yönetimi Rusya ve Çin arasındaki ilişkileri hedef alarak, ikili dengede Moskova'yı daha güçlü hale getiren adımlar attı
- Soğuk savaş sonrası dönemde Çin'e sunduğu mali ve teknolojik avantajları artık birer birer sonlandıran ABD, en büyük hamleyi Venezuela ve İran gibi Pekin'in ucuz enerji tedarik ettiği kanalları kapatarak yaptı. Hatta Rusya'ya yaptırım yönelimı alarak Çin'in Rusya'dan aldığı enerjinin vanasını dahi kapattı
- Dolayısıyla İran'a doğrudan saldırı her açıdan aynı zamanda Çin'e de bir müdahaledir. Bu hamleyle ABD, Çin'in İran üzerinden yıllardır milyar dolarlar harcayarak Körfez, Hint Okyanusu, Hazar, Kafkasya ve Orta Asya'da i nşa ettiği farklı bölgesel mimari projelerini yerle bir etti
Neden önemli?
ABD ve Çin’in kritik ‘4T’ zirvesi başlığı altında takip edilen süreç; kamuoyu, piyasa ve siyaset gündeminde yer tutuyor. Hatay Masası | Haberler, doğrulanmış bilgileri öne çıkararak okura dengeli bir çerçeve sunmayı hedefliyor.
Bu metin Hatay Masası | Haberler tarafından özgünleştirilerek hazırlanmıştır; birebir alıntı değildir. İlgili kaynak
