Emekliliği yaklaşanlar aylıklarını yükseltmek için arayışa giriyorlar. Peki, emeklilikten önceki son on yıl SGK’ya primin yüksek ücret üzerinden ödenmesi emekli aylığını yükseltir mi? Bordroda ücretin eksik gösterilmesi emekli aylığını düşürür mü? Çalışırken emekli aylığını artırmak için ne yapmalı? Ahmet Kıvanç, Habertürk okurlarının sorularını yanıtladı.
Sorunuza geçmeden önce, herkesin merak ettiği emekli aylığını artırma konusunda genel bilgi vermek istiyorum. Emekli aylığını yükseltmek, genellikle emeklilik tarihi yaklaşınca akla geliyor. Bunun tarihsel altyapısı da var.
2000 yılından önce emekli aylığı son 10 yıllık prime esas kazanç üzerinden hesaplanıyordu. Çalışma hayatının son on yılına gelinceye kadar primleri düşük kazanç üzerinden gösterilip, son yıl yüksek kazanç üzerinden gösterilenler emekli aylığını artırabiliyordu. Bu nedenle çalışanlar, ilk yıllarda bordroda kazançlarının düşük gösterilmesine itiraz etmiyorlardı. Emeklilik tarihlerine on yıl kalanlar ise işverenle konuşup kazançlarının bordroda gerçek tutar üzerinden gösterilmesini istiyorlardı. Hatta işverenle pazarlık yapıp, ellerine geçen net ücreti düşürüp prime esas kazancın daha yüksek gösterilmesini istiyorlardı. Emekli aylığı son 10 yılın prime esas kazancı üzerinden hesaplandığı için emekli aylığını bu yolla yükseltebiliyorlardı.
8 Eylül 1999 tarihinde yürürlüğe giren kanunla bu uygulama sona erdi. 2000 yılından sonraki çalışmalar için emekli aylığı hesabında bütün çalışma yaşamı boyunca yatırılan prime esas kazançların ortalaması dikkate alınmaya başlandı.
Diyelim bütün çalışma yaşamı boyunca yatırılan prime esas kazançların aylık ortalaması bugünün parasıyla 50.000 TL hesaplandı. Bu tutar, kişinin ödediği prim gününe göre hesaplanan aylık bağlama oranı ( ABO ) ile çarpılarak ödenecek emekli aylığı bulunuyor.
Ülkemizde kazancın bordroda eksik gösterilmesi maalesef çok yaygın bir uygulamadır. Emekli aylığını artırabilmek için çalışanların özen göstermesi gereken hususlardan biri, gerçek kazancın bordroda gösterilmesini sağlamaktır. İşveren kazancınızı bordroda düşük gösteriyorsa emekli aylığınız düşük olacaktır demektir. Bu da geleceğinizden çalınması anlamına gelir.
İşini kaybetme korkusuyla işçinin çalışırken işverenden bordroda gerçek kazancın gösterilmesini talep etmesi her zaman mümkün olmayabilir. Böyle durumlarda işçiler çalışmaya devam ederken kanıt toplamalı. İşten ayrıldıktan sonra dava açarak eksik gösterilen kazançların primlerinin hesaplanarak emekli aylığının yükseltilmesi mümkündür.
Gelişmenin arka planında kamuoyunun yakından takip ettiği bir süreç bulunuyor. Hatay Masası editörleri, gelen bilgileri doğrulama süzgecinden geçirerek okura aktarıyor.
Habere konu olan aktörlerin açıklamaları geldikçe sayfa güncellenecek.
Öne çıkan başlıklar
- Emekliliği yaklaşanlar aylıklarını yükseltmek için arayışa giriyorlar. Peki, emeklilikten önceki son on yıl SGK’ya primin yüksek ücret üzerinden ödenmesi emekli aylığını yükseltir mi? Bordroda ücretin eksik gösterilmesi emekli aylığını düşürür mü? Çalışırken emekli aylığını artırmak için ne yapmalı? Ahmet Kıvanç, Habertürk okurlarının sorularını yanıtladı
- Sorunuza geçmeden önce, herkesin merak ettiği emekli aylığını artırma konusunda genel bilgi vermek istiyorum. Emekli aylığını yükseltmek, genellikle emeklilik tarihi yaklaşınca akla geliyor. Bunun tarihsel altyapısı da var
- 2000 yılından önce emekli aylığı son 10 yıllık prime esas kazanç üzerinden hesaplanıyordu. Çalışma hayatının son on yılına gelinceye kadar primleri düşük kazanç üzerinden gösterilip, son yıl yüksek kazanç üzerinden gösterilenler emekli aylığını artırabiliyordu. Bu nedenle çalışanlar, ilk yıllarda bordroda kazançlarının düşük gösterilmesine itiraz etmiyorlardı. Emeklilik tarihlerine on yıl kalanlar ise işverenle konuşup kazançlarının bordroda gerçek tutar üzerinden gösterilmesini istiyorlardı. Hatta işverenle pazarlık yapıp, ellerine geçen net ücreti düşürüp prime esas kazancın daha yüksek gösterilmesini istiyorlardı. Emekli aylığı son 10 yılın prime esas kazancı üzerinden hesaplandığı için emekli aylığını bu yolla yükseltebiliyorlardı
- 8 Eylül 1999 tarihinde yürürlüğe giren kanunla bu uygulama sona erdi. 2000 yılından sonraki çalışmalar için emekli aylığı hesabında bütün çalışma yaşamı boyunca yatırılan prime esas kazançların ortalaması dikkate alınmaya başlandı
Neden önemli?
Emekli aylığı nasıl artırılır? başlığı altında takip edilen süreç; kamuoyu, piyasa ve siyaset gündeminde yer tutuyor. Hatay Masası, doğrulanmış bilgileri öne çıkararak okura dengeli bir çerçeve sunmayı hedefliyor.
Bu metin Hatay Masası tarafından özgünleştirilerek hazırlanmıştır; birebir alıntı değildir. İlgili kaynak
