Akşam yemeğinizi 7’de yiyorsanız 6’da, 6’da yiyorsanız 5’e çekin. Çünkü hücrelerimiz ancak gece açlığında kendini temizler. Dolayısıyla gece uykusu ile birleşen bu açlık süreci sizi hastalıklardan koruyup, yaşlanma hızınızı frenler.
Otofaji ‘aç kalın, aralıklı oruç yapın, az yiyin’ tavsiyelerinin cevabıdır. Vücudun gece açlığında devreye giren hücre temizliğidir. Oto kendi kendine demek, faji yemek demek. ‘Yemek bitti, şimdi ben kendime dönüp bakayım’ diyor vücut. Otofaji bir kalite kontrol ve çöp ayrıştırma sistemidir. Bu kendine dönük bakım iyi bir şey. Bir fabrika temizliğine benzer. Bizim hücrelerimiz hormon, enzim, protein gibi sürekli bir şey üretir. Her hücre kendi işini yapar ama bu malzemelerin uzaysal bir konfigürasyonu var. Doğru doğru şekilde paketlenmesi lazım.
Eğer bozuk paketlenirse buna kötü katlanmış yapı diyoruz. İşte bu vücut için çöptür.
Otofaji tam bu noktada devreye girer, bir kalite kontrol ustabaşısı gibi, olmuşla olmamışı ayırır. Bozukları toplar, hücrenin midesi diyebileceğimiz özel bir bölgeye getirir, orada küçük parçalara ayırıp sindirir. İyi olan aminoasitleri ‘bunu geri koyayım’ diyerek geri dönüşüme sokar. Bu mekanizmanın keşfi 2016’da Japon bilim insanı Yoshinori Ohsumi’ye Nobel Ödülü getirdi. Uzamış açlıkta hücrede otofaji durumu aktive olur. Böylelikle, hücredeki kötü proteinler geri dönüşüme katılır.
İşte size pratik bir ödev… Erkenden yemeği kestiğinizde ‘Bugün içeride temizlik var’, dişinizi fırçalarken ‘şu anda temizlik başlıyor’ diye düşünün. Karnınız guruldayınca rahatsız olmayın, ‘bulaşık makinesi çalışıyor’ diye düşünün.
Otofajide zaman ve zemin önemli. Zaman gece, zemin açlık. Biyolojimizdeki otofaji genleri epigenetik olarak geceye ayarlı.
Ofis örneği verelim… Bütün gün işler yapıldı, akşam oldu herkes gitti. Mide işçileri, sindirim işçileri gitti. Uyuduk, zihin sustu. İşte o zaman temizlik görevlisi gelir ve sabaha kadar hücreyi temizler. ‘Aa bu çöpe yanlışlıkla atılmış’ deyip ayırır. Siz gece ofise gelirseniz, temizlikçi siz oradayken temizlik yapamaz.
Uzmanlar, sürecin hem kısa vadeli hem de orta vadeli etkilerinin izlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Okurlar için pratik özet: ne oldu, kimler etkilendi ve sırada ne var sorularına yanıt arıyoruz.
Neler biliniyor?
- Akşam yemeğinizi 7’de yiyorsanız 6’da, 6’da yiyorsanız 5’e çekin. Çünkü hücrelerimiz ancak gece açlığında kendini temizler. Dolayısıyla gece uykusu ile birleşen bu açlık süreci sizi hastalıklardan koruyup, yaşlanma hızınızı frenler
- Otofaji ‘aç kalın, aralıklı oruç yapın, az yiyin’ tavsiyelerinin cevabıdır. Vücudun gece açlığında devreye giren hücre temizliğidir. Oto kendi kendine demek, faji yemek demek. ‘Yemek bitti, şimdi ben kendime dönüp bakayım’ diyor vücut. Otofaji bir kalite kontrol ve çöp ayrıştırma sistemidir. Bu kendine dönük bakım iyi bir şey. Bir fabrika temizliğine benzer. Bizim hücrelerimiz hormon, enzim, protein gibi sürekli bir şey üretir. Her hücre kendi işini yapar ama bu malzemelerin uzaysal bir konfigürasyonu var. Doğru doğru şekilde paketlenmesi lazım
- Eğer bozuk paketlenirse buna kötü katlanmış yapı diyoruz. İşte bu vücut için çöptür
- Otofaji tam bu noktada devreye girer, bir kalite kontrol ustabaşısı gibi, olmuşla olmamışı ayırır. Bozukları toplar, hücrenin midesi diyebileceğimiz özel bir bölgeye getirir, orada küçük parçalara ayırıp sindirir. İyi olan aminoasitleri ‘bunu geri koyayım’ diyerek geri dönüşüme sokar. Bu mekanizmanın keşfi 2016’da Japon bilim insanı Yoshinori Ohsumi’ye Nobel Ödülü getirdi. Uzamış açlıkta hücrede otofaji durumu aktive olur. Böylelikle, hücredeki kötü proteinler geri dönüşüme katılır
Neden önemli?
Geç yaşlanmanın sırrı akşamdan çalmak başlığı altında takip edilen süreç; kamuoyu, piyasa ve siyaset gündeminde yer tutuyor. Hatay Masası, doğrulanmış bilgileri öne çıkararak okura dengeli bir çerçeve sunmayı hedefliyor.
Bu metin Hatay Masası tarafından özgünleştirilerek hazırlanmıştır; birebir alıntı değildir. İlgili kaynak
