2008 yılından sonra ilk defa memurluğa başlayanlar 5510 Sayılı Kanuna tabiler. 5434 Sayılı Kanun ile 5510 Sayılı Kanuna tabi memurların emeklilik hakları arasında büyük farklar bulunuyor. 5510 Sayılı Kanuna tabi memurların emeklilikte hak kaybına uğramaması için 2008 yılında kanun çıkartılırken taze düzenleme yapılması öngörüldü ancak aradan geçen 18 yıla rağmen hayata geçirilemedi. İki kanuna tabi memurların emekli aylıkları arasındaki fark her geçen yıl artıyor. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, uyum yasasının 5510 Sayılı Kanuna tabi memurlar için ne anlama geldiğini yazdı.
Kamuda görev yapan memurlar emeklilikte iki farklı kanuna tabiler. Memurluğa 14 Ekim 2008 tarihinden önce başlayanlar 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na, 15 Ekim 2008 tarihinden sonra başlayanlar ise 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na tabi bulunuyorlar.
Emekli aylığı bakımından iki kanun arasında çok büyük fark var. 5434’e tabi memurların emekli aylıkları görev ve unvanlarına göre belirleniyor. Ek göstergeye tabi bir göreve atandıktan sonra emekli olduklarında, aylıkları bu ek göstergeye göre bağlanıyor. En düşük emekli memur aylığı işçi ve esnaftan daha yüksek oluyor.
5510’a tabi memurlar ise işçi ve esnaf ile aynı kurallara tabidirler. Emekli aylıkları, çalışma hayatları boyunca Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen prime esas kazançları üzerinden hesaplanıyor. Örneğin 3600 ek gösterge, 5434’e tabi memurun emekli aylığını hemen artırırken, 5510’a tabi memurun emekli aylığına aynı etkiyi yapabilmesi için çalışma yaşamı boyunca 3600 ek göstergeye tabi olması gerekiyor.
2023 yılında verilmeye başlanan 8077 TL tutarındaki seyyanen zam dahil olmak üzere, memurların kazançlarının önemli bir kısmından sosyal sigorta primi kesilmiyor. Söz konusu seyyanen zam temmuz ayında 25.153 TL’ye ulaştı.
Memurların seyyanen zam dışındaki diğer bazı ödemelerinden de sosyal sigorta primi alınmıyor. Prim kesilmemesi, prime esas kazancın ve dolayısıyla emekli aylığının da düşük kalmasına yol açıyor. Prim kesintisine tabi tutulmayan kazanç, mesleğe göre değişiyor.
Örneğin ilk defa memurluğa 15 Ekim 2008’de başlayan bir öğretmenin brüt maaşı 87.414 TL iken prime esas kazancı 52.158 TL’de kalıyor. Aynı tarihte göreve başlayan hemşirenin brüt maaşı 93.268 TL iken prime esas kazancı 48.632 TL düzeyinde bulunuyor. Aynı tarihte göreve başlayan polisin brüt maaşı 102.444 TL iken prime esas kazancı da 53.902 TL.
Konuya dair farklı kaynaklardan gelen notlar, tablonun henüz netleşmediğini gösteriyor. Önümüzdeki saatlerde yeni açıklamalar bekleniyor.
Türkiye başlığı altında sıralanan bu gelişme, sosyal medyada da hızla yayılıyor.
Kısa özet
- 2008 yılından sonra ilk defa memurluğa başlayanlar 5510 Sayılı Kanuna tabiler. 5434 Sayılı Kanun ile 5510 Sayılı Kanuna tabi memurların emeklilik hakları arasında büyük farklar bulunuyor. 5510 Sayılı Kanuna tabi memurların emeklilikte hak kaybına uğramaması için 2008 yılında kanun çıkartılırken taze düzenleme yapılması öngörüldü ancak aradan geçen 18 yıla rağmen hayata geçirilemedi. İki kanuna tabi memurların emekli aylıkları arasındaki fark her geçen yıl artıyor. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, uyum yasasının 5510 Sayılı Kanuna tabi memurlar için ne anlama geldiğini yazdı
- Kamuda görev yapan memurlar emeklilikte iki farklı kanuna tabiler. Memurluğa 14 Ekim 2008 tarihinden önce başlayanlar 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na, 15 Ekim 2008 tarihinden sonra başlayanlar ise 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na tabi bulunuyorlar
- Emekli aylığı bakımından iki kanun arasında çok büyük fark var. 5434’e tabi memurların emekli aylıkları görev ve unvanlarına göre belirleniyor. Ek göstergeye tabi bir göreve atandıktan sonra emekli olduklarında, aylıkları bu ek göstergeye göre bağlanıyor. En düşük emekli memur aylığı işçi ve esnaftan daha yüksek oluyor
- 5510’a tabi memurlar ise işçi ve esnaf ile aynı kurallara tabidirler. Emekli aylıkları, çalışma hayatları boyunca Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen prime esas kazançları üzerinden hesaplanıyor. Örneğin 3600 ek gösterge, 5434’e tabi memurun emekli aylığını hemen artırırken, 5510’a tabi memurun emekli aylığına aynı etkiyi yapabilmesi için çalışma yaşamı boyunca 3600 ek göstergeye tabi olması gerekiyor
Neden önemli?
Memurlar emeklilikte uyum bekliyor başlığı altında takip edilen süreç; kamuoyu, piyasa ve siyaset gündeminde yer tutuyor. Hatay Masası, doğrulanmış bilgileri öne çıkararak okura dengeli bir çerçeve sunmayı hedefliyor.
Bu metin Hatay Masası tarafından özgünleştirilerek hazırlanmıştır; birebir alıntı değildir. İlgili kaynak
