ABD'de bilim insanları, bir ormanın toprağını onlarca yıl boyunca normalden 5 derece daha sıcak tuttu. Yaklaşık 37 yıl süren deneyin sonunda, toprakta uzun süre güvende kaldığı düşünülen karbonun bile parçalanmaya başlayabildiği görüldü.
Araştırmacılar deney alanındaki toprağın yaklaşık 10 santimetre altına elektrikli ısıtma kabloları yerleştirdi. Isıtılan bölümlerin sıcaklığı, hemen yanındaki kontrol alanlarından sürekli 5 derece yüksek tutuldu. Böylece orman kesilmeden veya başka bir alana taşınmadan, daha sıcak bir geleceğin toprak üzerinde yaratabileceği değişimler doğrudan gözlemlendi.
Deney boyunca topraktan çıkan karbondioksit, nem, azot döngüsü ve topraktaki mikroorganizmaların faaliyetleri takip edildi. İlk yıllarda sıcaklığın artmasıyla mikroorganizmaların daha aktif hale geldiği ve topraktaki organik maddeleri daha hızlı parçalayarak daha fazla karbondioksit açığa çıkardığı belirlendi. Ancak deney uzadıkça toprağın verdiği tepkinin de değiştiği görüldü.
Araştırmacıların dikkatini çeken asıl gelişme deneyin ilerleyen yıllarında ortaya çıktı. Daha önce sıcaklık artışına karşı daha dayanıklı olduğu düşünülen ve toprakta uzun süre kalabilen organik karbonun da parçalanmaya başladığı belirlendi. Böylece ısınmanın etkisinin yalnızca ilk yıllarla sınırlı olmadığı görüldü.
37 yıllık deneyin sonunda bilim insanları, sıcaklığın 5 derece artırıldığı orman toprağının uzun vadede depoladığı karbonun bir bölümünü kaybedebildiği sonucuna ulaştı. Topraktan açığa çıkan bu karbon atmosfere karbondioksit olarak karışıyor. Araştırmacılara göre bu durum, orman topraklarının sıcaklık yükseldikçe karbon depolama gücünün zayıflayabileceğini ve bunun da atmosferdeki karbondioksit miktarını artırarak ısınmayı daha da hızlandırabileceğini gösteriyor.
Www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş'ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
Konuya dair farklı kaynaklardan gelen notlar, tablonun henüz netleşmediğini gösteriyor. Önümüzdeki saatlerde yeni açıklamalar bekleniyor.
Türkiye başlığı altında sıralanan bu gelişme, sosyal medyada da hızla yayılıyor.
Kısa özet
- ABD'de bilim insanları, bir ormanın toprağını onlarca yıl boyunca normalden 5 derece daha sıcak tuttu. Yaklaşık 37 yıl süren deneyin sonunda, toprakta uzun süre güvende kaldığı düşünülen karbonun bile parçalanmaya başlayabildiği görüldü
- Araştırmacılar deney alanındaki toprağın yaklaşık 10 santimetre altına elektrikli ısıtma kabloları yerleştirdi. Isıtılan bölümlerin sıcaklığı, hemen yanındaki kontrol alanlarından sürekli 5 derece yüksek tutuldu. Böylece orman kesilmeden veya başka bir alana taşınmadan, daha sıcak bir geleceğin toprak üzerinde yaratabileceği değişimler doğrudan gözlemlendi
- Deney boyunca topraktan çıkan karbondioksit, nem, azot döngüsü ve topraktaki mikroorganizmaların faaliyetleri takip edildi. İlk yıllarda sıcaklığın artmasıyla mikroorganizmaların daha aktif hale geldiği ve topraktaki organik maddeleri daha hızlı parçalayarak daha fazla karbondioksit açığa çıkardığı belirlendi. Ancak deney uzadıkça toprağın verdiği tepkinin de değiştiği görüldü
- Araştırmacıların dikkatini çeken asıl gelişme deneyin ilerleyen yıllarında ortaya çıktı. Daha önce sıcaklık artışına karşı daha dayanıklı olduğu düşünülen ve toprakta uzun süre kalabilen organik karbonun da parçalanmaya başladığı belirlendi. Böylece ısınmanın etkisinin yalnızca ilk yıllarla sınırlı olmadığı görüldü
Neden önemli?
Toprağın altına kablo döşeyip ormanı 37 yıl boyunca ısıttılar başlığı altında takip edilen süreç; kamuoyu, piyasa ve siyaset gündeminde yer tutuyor. Hatay Masası, doğrulanmış bilgileri öne çıkararak okura dengeli bir çerçeve sunmayı hedefliyor.
Bu metin Hatay Masası tarafından özgünleştirilerek hazırlanmıştır; birebir alıntı değildir. İlgili kaynak
