Rusya’nın Sibirya bölgesindeki Yakutistan’da bulunan Batagay çöküntüsü, yıllar geçtikçe genişlemeye devam ediyor. Yüzölçümü 100’den fazla futbol sahasına ulaşan dev yarık, uzaktan bakıldığında meteor çarpmasıyla oluşmuş bir krateri andırsa da oluşumunun arkasında tamamen farklı bir süreç bulunuyor.
Batagay’daki değişimin başlangıcı 1960’lı yıllarda bölgedeki ormanın temizlenmesine kadar uzanıyor. Ağaçların ortadan kalkmasıyla yaz aylarında güneş ışınları zemini daha fazla ısıtmaya başladı. Ardından donmuş toprağın çözülmesi hızlandı ve 1980’lerden itibaren çöküntü belirgin biçimde büyümeye başladı.
Bugün yarığın uzunluğu yaklaşık 1 kilometreyi aşmış durumda ve bazı noktalardaki dik duvarları onlarca metre yüksekliğe ulaşıyor. Uydu görüntüleri de Batagay’ın son birkaç on yılda çevresindeki araziyi adım adım içine alarak genişlediğini gösteriyor.
Yapılan 3 boyutlu modelleme çalışmalarına göre, çöküntünün hacmi her yıl yaklaşık 1 milyon metreküp artıyor. Dev çukurun dik duvarları ise donmuş zeminin çözülmesiyle yılda ortalama 5 ila 15 metre geriye doğru çekiliyor. Bu da Batagay’ın yalnızca derinleşmediğini, çevresindeki araziyi içine alarak her yıl biraz daha genişlediğini gösteriyor.
Dev çukur yalnızca büyüklüğü nedeniyle dikkat çekmiyor. Eriyen toprak katmanları, uzun zamandır yerin altında donmuş halde bulunan çok eski kalıntıları da yüzeye çıkarıyor. Bölgede şimdiye kadar tarih öncesi at, bozkır bizonu, mağara aslanı ve kurtlara ait kalıntılar bulundu.
Batagay’ın açığa çıkardığı toprak ve buz katmanlarının 200 bin yıla kadar uzanan çevresel geçmiş hakkında bilgi taşıyabileceği düşünülüyor. Bu nedenle bilim insanları bir yandan çukurun ne kadar hızlı genişlediğini takip ederken diğer yandan açığa çıkan katmanları inceleyerek Sibirya’nın geçmişteki iklimini anlamaya çalışıyor.
Batagay’ın büyümesini kısa vadede durdurabilecek doğal bir mekanizma ise bulunmuyor. Donmuş zemin çözülmeye ve kenarlar çökmeye devam ettiği sürece dev yarığın çevresindeki araziyi içine alarak genişlemesi bekleniyor. Araştırmacılar Batagay’ı yakından takip ederken, bugün 100’den fazla futbol sahası büyüklüğüne ulaşan çukurun önümüzdeki yıllarda ne kadar genişleyeceği ise bölgedeki donmuş toprağın çözülme hızına bağlı olacak.
Konuya dair farklı kaynaklardan gelen notlar, tablonun henüz netleşmediğini gösteriyor. Önümüzdeki saatlerde yeni açıklamalar bekleniyor.
Türkiye başlığı altında sıralanan bu gelişme, sosyal medyada da hızla yayılıyor.
Kısa özet
- Rusya’nın Sibirya bölgesindeki Yakutistan’da bulunan Batagay çöküntüsü, yıllar geçtikçe genişlemeye devam ediyor. Yüzölçümü 100’den fazla futbol sahasına ulaşan dev yarık, uzaktan bakıldığında meteor çarpmasıyla oluşmuş bir krateri andırsa da oluşumunun arkasında tamamen farklı bir süreç bulunuyor
- Batagay’daki değişimin başlangıcı 1960’lı yıllarda bölgedeki ormanın temizlenmesine kadar uzanıyor. Ağaçların ortadan kalkmasıyla yaz aylarında güneş ışınları zemini daha fazla ısıtmaya başladı. Ardından donmuş toprağın çözülmesi hızlandı ve 1980’lerden itibaren çöküntü belirgin biçimde büyümeye başladı
- Bugün yarığın uzunluğu yaklaşık 1 kilometreyi aşmış durumda ve bazı noktalardaki dik duvarları onlarca metre yüksekliğe ulaşıyor. Uydu görüntüleri de Batagay’ın son birkaç on yılda çevresindeki araziyi adım adım içine alarak genişlediğini gösteriyor
- Yapılan 3 boyutlu modelleme çalışmalarına göre, çöküntünün hacmi her yıl yaklaşık 1 milyon metreküp artıyor. Dev çukurun dik duvarları ise donmuş zeminin çözülmesiyle yılda ortalama 5 ila 15 metre geriye doğru çekiliyor. Bu da Batagay’ın yalnızca derinleşmediğini, çevresindeki araziyi içine alarak her yıl biraz daha genişlediğini gösteriyor
Neden önemli?
Toprak çökmeye devam ediyor: Dev çukur her yıl 1 milyon metreküp genişliyor başlığı altında takip edilen süreç; kamuoyu, piyasa ve siyaset gündeminde yer tutuyor. Hatay Masası | Haberler, doğrulanmış bilgileri öne çıkararak okura dengeli bir çerçeve sunmayı hedefliyor.
Bu metin Hatay Masası | Haberler tarafından özgünleştirilerek hazırlanmıştır; birebir alıntı değildir. İlgili kaynak
