Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan araştırma, İtalya’daki Apennin Dağları’nın altında aynı anda yaşanan gizemli gerilme ve sıkışmayı ortaya çıkardı.
Araştırmacılar, bölgedeki karmaşık yapının temel sebebinin delaminasyon yani 'yer kabuğunun alt kısmının katmanlar halinde ayrılması' olduğunu tespit etti. Modele göre, kabuğun daha yoğun olan alt kısmı ile litosfer kademeli olarak koparak Dünya'nın manto katmanına doğru batıyor. Bu süreç, dağ sırası boyunca bir "ön cephe" şeklinde ilerleyerek alt katmanların üst kısımlardan ayrılmasına yol açıyor.
Çalışma kapsamında uydu verileri, GPS ölçümleri, deprem kayıtları ve kabuk ile manto arasındaki sınır olan Mohorovičić süreksizliği (Moho) haritaları bir araya getirildi. Analizler sonucunda Apenninler’in altında 500 kilometreyi aşan bir hat boyunca Tiren Denizi ve Adriyatik taraflarındaki Moho sınırlarının üst üste bindiği saptandı. Bilim insanları, bu çakışmanın alt kabuktaki kopmanın somut bir izi olduğunu değerlendiriyor.
Güncel hareket verileri dağ sisteminin iç ve dış bölgelerinde farklı süreçlerin işlediğini gösteriyor:.
Piyasaya yansıyan GPS verilerine göre dağ sisteminin merkezinde yıllık yaklaşık 4 milimetrelik bir genişleme ve gerilme ölçülüyor.
Sisteminin dış kenarlarında ise jeologlar yıllık ortalama 2 milimetrelik bir yakınlaşma ve sıkışma hareketi tespit ediyor.
Araştırma ekibi, iç kısımdaki genişleme ile dış kısımdaki sıkışmanın bir arada görülmesini bir akordeonun çalışma prensibine benzetiyor. Kopmanın gerçekleştiği alanlarda ağır katmanların ayrılmasıyla yükü hafifleyen kabuk, alt tarafa mantodan daha hafif malzemenin dolmasıyla birlikte yükseliyor ve genişliyor. Kopma öncesi alanlarda ise alt katmanlara bağlılığını koruyan yapılar, batan plakaların etkisiyle aşağı çekilmeye ve sıkışmaya devam ediyor.
Konuya dair farklı kaynaklardan gelen notlar, tablonun henüz netleşmediğini gösteriyor. Önümüzdeki saatlerde yeni açıklamalar bekleniyor.
Türkiye başlığı altında sıralanan bu gelişme, sosyal medyada da hızla yayılıyor.
Kısa özet
- Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan araştırma, İtalya’daki Apennin Dağları’nın altında aynı anda yaşanan gizemli gerilme ve sıkışmayı ortaya çıkardı
- Araştırmacılar, bölgedeki karmaşık yapının temel sebebinin delaminasyon yani 'yer kabuğunun alt kısmının katmanlar halinde ayrılması' olduğunu tespit etti. Modele göre, kabuğun daha yoğun olan alt kısmı ile litosfer kademeli olarak koparak Dünya'nın manto katmanına doğru batıyor. Bu süreç, dağ sırası boyunca bir "ön cephe" şeklinde ilerleyerek alt katmanların üst kısımlardan ayrılmasına yol açıyor
- Çalışma kapsamında uydu verileri, GPS ölçümleri, deprem kayıtları ve kabuk ile manto arasındaki sınır olan Mohorovičić süreksizliği (Moho) haritaları bir araya getirildi. Analizler sonucunda Apenninler’in altında 500 kilometreyi aşan bir hat boyunca Tiren Denizi ve Adriyatik taraflarındaki Moho sınırlarının üst üste bindiği saptandı. Bilim insanları, bu çakışmanın alt kabuktaki kopmanın somut bir izi olduğunu değerlendiriyor
- Güncel hareket verileri dağ sisteminin iç ve dış bölgelerinde farklı süreçlerin işlediğini gösteriyor:
Neden önemli?
Ülkenin altında yer kabuğu parçalanıyor başlığı altında takip edilen süreç; kamuoyu, piyasa ve siyaset gündeminde yer tutuyor. Hatay Masası | Haberler, doğrulanmış bilgileri öne çıkararak okura dengeli bir çerçeve sunmayı hedefliyor.
Bu metin Hatay Masası | Haberler tarafından özgünleştirilerek hazırlanmıştır; birebir alıntı değildir. İlgili kaynak
