Kış yaklaşırken çikolata, patates, yeşil yapraklı sebzeler, ekmek ve zeytinyağında güncel fiyat artışları yaşanabileceği belirtiliyor. Kuraklık, aşırı sıcaklar ve düzensiz yağışların üretimi etkilemesi, enerji ve gübre maliyetlerinin yüksek seyretmesi market fiyatları üzerindeki baskıyı artırıyor.
En fazla dikkat çeken ürünlerden biri patates. Avrupa'da yaşanan aşırı kurak yaz nedeniyle patates tarlalarının ciddi su stresiyle karşı karşıya kaldığı belirtiliyor. Tahminlere göre İngiltere ve Avrupa'daki hasat beklenenden 3,5 milyon ton daha düşük gerçekleşebilir. Bu miktar kıta genelinde kişi başına yaklaşık 5 kilogram patatese denk geliyor.
Patates gibi temel bir gıdaya olan talebin büyük ölçüde sabit kalması, üretimdeki düşüşün fiyatlara yansıması riskini artırıyor. Benzer sorun ıspanak, marul ve diğer yeşil yapraklı sebzelerde de yaşanıyor. Yüksek sıcaklıklar ve su sıkıntısı verimi düşürürken zararlıların ürünlere verdiği hasar da artabiliyor.
Ekmekte ise buğday hasadındaki düşüşün yanı sıra başka maliyetler de devreye giriyor. Buğdayın ortalama bir somun ekmeğin toplam maliyetinin yaklaşık yüzde 10'unu oluşturduğu, değirmenlerin ve fırınların yüksek enerji giderlerinin de önümüzdeki aylarda fiyatlar üzerinde baskı yaratabileceği belirtiliyor.
Kakao üretiminde hem kuraklık hem de aşırı yağış sorun yaratıyor. Yoğun yağışlar kakao çiçeklerinin tozlaşmasına yardımcı olan böceklerin faaliyetini azaltırken mantar hastalıklarının yayılmasını kolaylaştırabiliyor. Bu yılki zayıf hasadın ardından çikolata fiyatlarının yeniden yükselmesi bekleniyor. Kakao maliyetlerinin artması durumunda bazı üreticilerin kakao yağı yerine daha ucuz alternatifleri daha fazla kullanabileceği de belirtiliyor.
Listenin son sırasında ise zeytinyağı bulunuyor. Fiyatlar 2024'teki sert yükselişin ardından gerilese de önümüzdeki aylarda yeniden artış bekleniyor. Akdeniz'deki kuraklık, aşırı sıcaklar ve bazı üretici ülkelerde yaşanan yangınlar zeytin üretimi üzerindeki baskıyı sürdürüyor. Özellikle İspanya'daki zeytinliklerin yaklaşık yüzde 70'inin yağmura bağlı olması, yağış miktarındaki değişimleri üretim açısından daha önemli hale getiriyor.
