Çekya’nın Kutná Hora bölgesinde sürülmüş bir tarlada tesadüfen fark edilen 2 bin 150’den fazla gümüş sikke, son yılların en önemli Orta Çağ arkeolojik keşiflerinden birine imza attı. Yaklaşık 900 yıl önce gömüldüğü belirlenen hazinenin, dönemin taht kavgaları ve askeri hareketliliği sırasında.
Taze sürülmüş bir tarlanın kenarından geçen bir vatandaş, toprağa saçılmış metal parçalarını fark ederek durumu vakit kaybetmeden yetkililere bildirdi. İhbar üzerine harekete geçen Prag Çek Bilimler Akademisi Arkeoloji Enstitüsü uzmanları, bölgede geniş çaplı bir kurtarma kazısı başlattı. Metal dedektörleri ve hassas konumlandırma teknikleriyle yürütülen titiz çalışmalarda, iki binden fazla gümüş sikke kayıt altına alınarak topraktan çıkarıldı.
Arkeologlar, sikkelerin aslında seramik bir küp içerisinde saklandığını, ancak yüzyıllar süren tarımsal faaliyetler ve saban darbeleri nedeniyle kabın parçalandığını belirledi. Parçalanan küpten saçılan sikkelerin bir kısmı yüzeye çıkarken, bir kısmı da toprağın derinliklerine dağılmıştı.
Yapılan ilk nümismatik incelemeler, sikkelerin Bohemya tarihinin en çalkantılı dönemlerinden birine ışık tuttuğunu gösteriyor. Přemyslová hanedanından Kral II. Vratislav, Prens II. Břetislav ve Prens II. Bořivoj olmak üzere üç farklı hükümdarın saltanat dönemlerine ait olan bu paralar, yaklaşık olarak 1085 ile 1107 yılları arasına tarihleniyor. 11. yüzyılın sonlarında Prag darphanesinde basılan gümüş denarius tipi paralardan oluşan hazinenin, 12. yüzyılın ilk çeyreğinde gömüldüğü tahmin ediliyor.
Arkeolog Filip Velimský, buluntunun büyüklüğünü vurgularken bu miktarın 12. yüzyılda yaşayan sıradan bir insan için imkansız bir servet anlamına geldiğini ve adeta dönem insanı için bir milyon dolarlık loto ikramiyesi niteliğinde olduğunu aktardı. Sikkelerin, o dönemde taht kavgaları ve iç savaşlarla sarsılan Bohemya'da asker maaşlarını ödemek veya savaş ganimetlerini korumak amacıyla gömülmüş bir askeri fon olabileceği değerlendiriliyor.
Çek Gümüş Müzesi Müdürü Lenka Mazacová, basımda kullanılan gümüşün büyük olasılıkla dışarıdan Bohemya topraklarına ithal edildiğini ifade etti. Sikkelerin kesin elemental bileşimi ve gümüşün coğrafi kaynağı, önümüzdeki dönemde yapılacak X-ışını ve spektral analizlerle netlik kazanacak. Restorasyon, temizlik ve detaylı kataloglama süreçlerinin tamamlanmasının ardından bu nadide koleksiyon, tarih boyunca gümüş madenciliğiyle ün kazanan Kutná Hora'daki Çek Gümüş Müzesi'nin daimi sergisinde ziyaretçilerle buluşacak.
