İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, Halk TV Yönetim Kurulu Başkanı Cafer Mahiroğlu hakkında “rüşvet”, “ihaleye fesat karıştırma” ve “suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama” iddialarıyla başlatılan soruşturma kapsamında Mahiroğlu’nun ortağı veya yöneticisi olduğu şirketlere kayyum.
Kayyum; bir mal varlığının yönetilmesi, belirli bir işin yürütülmesi veya bir kurumun idaresi için mahkeme veya yetkili idari makam tarafından geçici olarak görevlendirilen kişidir. Temel amacı; asıl yönetim mekanizmasında hukuki, mali veya idari bir sorun çıktığında, söz konusu varlığın veya kurumun işleyişini korumaktır.
Ticaret/Ceza hukukunda kayyum yolsuzluk, usulsüzlük, kara para aklama veya terör finansmanı gibi suç şüphelerinin bulunduğu şirketlere mahkeme adımıyla atanıyor. Hâkim veya mahkemenin kayyum hakkında belirlediği ücret, şirket bütçesinden karşılanıyor. Soruşturma veya kovuşturma konusu suçtan dolayı kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat adımı verilmesi halinde; şirket bütçesinden ödenen ücretin tamamı, kanunî faiziyle birlikte devlet hazinesinden karşılanıyor.
Yasalarımızda olmasına rağmen, kayyum uygulaması daha çok 12 Eylül darbe girişiminden sonra belediye başkanlıklarına yapılan atamayla bilindi. 2016 yılında Belediye Kanunu’nda yapılan değişiklikle terör örgütüyle bağlantılı olduğu öne sürülen belediye başkanlarının görevden alınması, yerine kaymakam, vali atanması da öngörüldü. AKP iktidarı döneminde televizyonlara, radyolara, gazetelere kayyum atanması uygulaması başladı. Bugüne kadar 62 televizyon, radyo ve gazeteye kayyum atandı. Bunun ilk uygulaması da Star TV, Star gazetesi olmuştu. O dönem Star’ın idari temsilcisi olan Orhan Uğuroğlu, konuyu şöyle özetledi:.
“3 Kasım 2002 seçiminde Cem Uzan’ın Genç Partisi yüzde 7,3 oy aldı. MHP, DYP ve ANAP meclis dışında kaldı. Meclise sadece AKP ve CHP girebildi. 12 Haziran 2003’te Çukurova ve Kepez Elektrik’in imtiyaz sözleşmeleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nca feshedildi. Bakanlık yetkilileri polis ve jandarmayla tesislere girdi. Sözleşmeye göre uluslararası tahkime gidilmesi gerekiyordu ama baskınla el konuldu.
Uzan ailesine ait Star TV, 20 radyo, Star ve Damga gazeteleri ile Telsim, çimento fabrikalarının bulunduğu 219 şirkete kayyum atanmadan önce Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’e, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal’a gidip, ‘Kayyum atanacaksa basın meslek kuruluşlarının belirleyeceği tarafsız, en az 10 yıllık gazeteci, hukukçu, akademisyen atansın’ dedim ama kabul etmediler. 13 Şubat 2004 tarihli TMSF Kurulu adımıyla Uzan Grubu’nun 219 şirketinin yönetim ve denetim kurullarına kayyum atandı.”.
