Kastamonu'ya özgü endemik lezzetlerden biri olan üryani eriği, hasat sonrasında uygulanan geleneksel kurutma yöntemi ve uzun raf ömrüyle dikkat çekiyor. Tek tek elle soyularak güneşte kurutulan bu özel meyve, 3 yıla kadar tazeliğini kaybetmeden korunabiliyor.
Üryani eriği, Türkiye sınırları içerisinde sadece Kastamonu'nun belirli ilçe ve vadilerindeki iklimsel şartlarda verimli şekilde mahsul veriyor. Bölgenin nem, rüzgar ve toprak yapısıyla uyum sağlayan bu ağaç türü, başka coğrafyalarda aynı aroma ve doku kalitesini yakalayamıyor. Bölgeye has bu mikroklima, meyvenin kimyasal bileşimini ve kurutulduktan sonra uzun yıllar dayanmasını sağlayan doğal şeker ve asit dengesini oluşturuyor.
HASAT SONRASINDA HER BİRİ TEK TEK ELLE SOYULUYOR.
Üryani eriğini diğer kuru meyvelerden ayıran en belirgin aşamayı hasat sonrası işleme süreci oluşturuyor. Dalından toplanan eriklerin kabukları, makineleşmenin yerine geleneksel yöntemlerle tek tek elle soyuluyor. Oldukça zahmetli ve zaman alan bu soyma işleminin ardından erikler, özel tahta zeminler veya örtüler üzerinde doğal güneş ışığında kurumaya bırakılıyor. Kabuğun soyulması, meyvenin içindeki nemin homojen şekilde buharlaşmasını ve ürünün etli yapısının bozulmadan kalmasını sağlıyor.
Doğal kurutma sürecini tamamlayan üryani eriği, hiçbir koruyucu katkı maddesine ihtiyaç duymadan oda sıcaklığında ve uygun saklama koşullarında 3 yıl boyunca besin değerini muhafaza edebiliyor. Meyvenin kendi bünyesindeki lif yapısı ve doğal asitler, küflenme veya çürüme riskini engelleyerek uzun süreli bir kiler ömrü sunuyor. Bu dayanıklılık, üryani eriğini geçmişten bu yana bölge halkı için stratejik bir kışlık gıda maddesi haline getiriyor.
Kurutulmuş haliyle doğrudan tüketilebilen üryani eriği, Kastamonu gastronomisinde farklı biçimlerde de değerlendiriliyor. Meyvenin ezilip kaynatılmasıyla yöresel pestiller hazırlanırken, geleneksel içecekler, komposto ve hoşafların yapımında da ana malzeme olarak kullanılıyor. Özellikle kış aylarında pişirilen geleneksel içecekler, meyvenin kendine has ekşimsi ve tatlı dengesini sofralara taşıyarak bölge mutfağının vazgeçilmezleri arasında yer alıyor.
