Türkiye’de ücretler çalışanları mutlu etmezken Türk Lirasının uzun süredir değerlenmesi, döviz bazında ücretlerin artmış görünmesine yol açıyor. Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Başkanlığının hesaplamasına göre, dolar bazında reel birim ücret endeksi bu yılın ilk yarısında geçen yıla göre yaklaşık yüzde 20 oranında yükseldi. TÜSİAD’ın yayımladığı Rekabet Gücü Endeksine (RGE) göre ise ihracatçı imalat sanayi sektörlerinde işgücü maliyeti endeksi 2022 yılında 70 düzeyinde iken bu yıl 190’nın üzerine çıktı. Ücretlerin TL bazında çalışanların ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalırken, döviz bazında artmış görünmesinin önümüzdeki dönemde...
Aralık ayında son yılda uygulanacak asgari ücret görüşmeleri başlayacak. Gelecek yıl ise hem kamu işçilerinin hem de özellikle ihracatçı sektörlerde çalışan işçilerin toplu iş sözleşmeleri yapılacak. Bu görüşmeler öncesi gelen veriler, şimdiden ücret pazarlıklarının çetin geçeceğini gösteriyor.
Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Başkanlığı (SBB), sanayi sektöründeki reel ücretleri hesaplıyor. SBB’ye göre TL bazında reel birim ücret endeksi bu yılın ilk yarısında 2024 yılı ile yaklaşık aynı seviyede kaldı. Endeks 2024’ün ilk çeyreğinde 176,8, ikinci çeyreğinde 181,1 iken bu yılın ilk çeyreğinde 188,8, ikinci çeyreğinde 172,0 olarak hesaplandı.
Buna karşılık reel ücret endeksi bu yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre dolar bazında yüzde 20, euro bazında ise yüzde 18 oranında daha yüksek düzeyde seyrediyor.
TÜSİAD da bir süredir Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi (TÜSİAD – RGE) hesaplıyor. Türkiye ihracatında en yüksek paya sahip 10 imalat sanayi sektörünün üretim maliyetleri ile 15 rakip ülkenin üretim maliyetlerini karşılaştırıyor. Üretim maliyeti hesabında ara malı, enerji, iş gücü ve finansman maliyetleri dikkate alınıyor. Maliyet kalemlerinin hesaplanmasında ilgili ülkelerin üretici fiyat endeksleri, ortalama brüt ücret seviyesi, enerji fiyatı, özel sektör kredi faiz oranı ile döviz kuru verileri kullanılıyor.
Geçtiğimiz günlerde açıklanan TÜSİAD – RGE’nin 2026 2. Çeyrek sonuçlarına göre, endeks bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,3 gerileyerek 86,1 oldu. Endeksin gerilemesi, Türk ihracatçılar açısından rekabet gücünün azalması anlamına geliyor.
TÜSİAD – RGE’deki tüm hesaplamalar, karşılaştırma kolaylığı için dolar üzerinden yapılıyor. TÜSİAD – RGE verilerine göre, 2015 – 2016 yıllarında rakip ülkelerin üzerinde seyreden Türkiye’deki işgücü maliyet endeksi 2017 yılından itibaren gerileyerek 2022 yılı 2. çeyreğinde en düşük seviyeye indi. Başka bir ifadeyle bu dönemde Türkiye’deki ihracatçı imalat sanayi sektörlerinin ortalama işgücü maliyeti rakip ülkelere göre düşük seviyelerde kalarak rekabet avantajı sağladılar.
Uzmanlar, sürecin hem kısa vadeli hem de orta vadeli etkilerinin izlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Okurlar için pratik özet: ne oldu, kimler etkilendi ve sırada ne var sorularına yanıt arıyoruz.
Neler biliniyor?
- Türkiye’de ücretler çalışanları mutlu etmezken Türk Lirasının uzun süredir değerlenmesi, döviz bazında ücretlerin artmış görünmesine yol açıyor. Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Başkanlığının hesaplamasına göre, dolar bazında reel birim ücret endeksi bu yılın ilk yarısında geçen yıla göre yaklaşık yüzde 20 oranında yükseldi. TÜSİAD’ın yayımladığı Rekabet Gücü Endeksine (RGE) göre ise ihracatçı imalat sanayi sektörlerinde işgücü maliyeti endeksi 2022 yılında 70 düzeyinde iken bu yıl 190’nın üzerine çıktı. Ücretlerin TL bazında çalışanların ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalırken, döviz bazında artmış görünmesinin önümüzdeki dönemde..
- Aralık ayında son yılda uygulanacak asgari ücret görüşmeleri başlayacak. Gelecek yıl ise hem kamu işçilerinin hem de özellikle ihracatçı sektörlerde çalışan işçilerin toplu iş sözleşmeleri yapılacak. Bu görüşmeler öncesi gelen veriler, şimdiden ücret pazarlıklarının çetin geçeceğini gösteriyor
- Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Başkanlığı (SBB), sanayi sektöründeki reel ücretleri hesaplıyor. SBB’ye göre TL bazında reel birim ücret endeksi bu yılın ilk yarısında 2024 yılı ile yaklaşık aynı seviyede kaldı. Endeks 2024’ün ilk çeyreğinde 176,8, ikinci çeyreğinde 181,1 iken bu yılın ilk çeyreğinde 188,8, ikinci çeyreğinde 172,0 olarak hesaplandı
- Buna karşılık reel ücret endeksi bu yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre dolar bazında yüzde 20, euro bazında ise yüzde 18 oranında daha yüksek düzeyde seyrediyor
Neden önemli?
Ücretlerde rekabet baskısı artıyor başlığı altında takip edilen süreç; kamuoyu, piyasa ve siyaset gündeminde yer tutuyor. Hatay Masası, doğrulanmış bilgileri öne çıkararak okura dengeli bir çerçeve sunmayı hedefliyor.
Bu metin Hatay Masası tarafından özgünleştirilerek hazırlanmıştır; birebir alıntı değildir. İlgili kaynak
