Geçmişte 18 yaşından önce sigortalı çalışmış olanlar emsallerine göre daha erken emekli oldular. Peki çocukları sigortalı çalıştırmak günümüzde bir avantaj sağlar mı? 18 yaş altıdaki çocukların çalışma koşulları nelerdir? Hangi işlerde çalıştırılabilirler? Ahmet Kıvanç, Habertürk okurlarının sorularını yanıtladı.
Çocuklarına küçük yaşta sigorta yaptıran anne - babalar, büyükanne - büyükbabalar, özellikle emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi sayesinde emekli olan çocuklarından, torunlarından bolca hayır duası aldılar. 2008 yılında emeklilik koşullarını değiştiren kanun çıkmadan önce küçük yaşta sigortalı gösterilenler 2000 öncesi sigortalı gösterilenler kadar olmamakla birlikte yine de bazı avantajlar sağladılar. 2008 yılından sonra ilk defa sigortalı olanların emeklilik yaşı 4/a statüsünde 7200 prim gününü, 4/b ve 4/c statüsünde ise 9000 prim gününü tamamladıkları tarihe göre değişerek 65 yaşına kadar çıkabilecek. Mevcut kanuna göre, sigorta girişinin ne zaman yapıldığından ziyade prim gününün ne zaman tamamlandığı daha önemli.
Sizin de dediğiniz gibi ileride kanunlarda nasıl bir değişiklik yapılacağını bugünden öngörmek mümkün değil. Sorunuzu yürürlükteki mevzuat çerçevesinde yanıtlamaya çalışacağım.
Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında, 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi çalışanların sigortalılık süresi 18 yaşını doldurdukları tarihte başlar. Bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primleri, sadece prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir.
4/b ve 4/c kapsamındaki kişilerden, bir meslek veya sanat okulunu bitirerek mahkemece kazai rüşt adımı alınması şartıyla öğrenimleriyle ilgili görevlerde çalışanlar için 18 yaşını bitirme şartı aranmaz. Bu kişilerin 18 yaşın altında kazai rüşt adımı tarihinden itibaren başlayan sigortalılık başlangıç tarihleri, aynı zamanda sigortalılık süresinin başlangıç tarihi olarak esas alınır. Kazai rüşt adımı alınmadan 18 yaşından önce 4/b ve 4/c statüsündeki çalışmalar sigorta başlangıcı sayılmaz.
Peki, sigortalılık süresi ile neyi anlamalıyız? Hatırlanacak olursa, 2000 öncesi çalışanların emeklilik koşulları prim gün sayısı, yaş ve sigortalılık süresinden oluşuyor. SSK’lılar için prim günü 5000 – 5975 gün arasında değişiyordu. Sigortalılık süresi ise kadınlarda 20 yıl, erkeklerde 25 yıl idi. Sigorta başlangıcından emeklilik dilekçesi verilen tarihe kadar geçen toplam süre sigortalılık süresini ifade ediyor. 2008 sonrası çalışmaya başlayanların emeklilik koşulları arasında sigortalılık süresi bulunmuyor ancak ölüm aylığı ve malullük aylığında sigortalılık süresi dikkate alınıyor.
